Paarden: (0561) 688 555        Rundvee: (0561) 612 282        Gezelschapsdieren: (0561) 430 410

Afspenen: Doen wij het of doen zij het?

Fokkers hebben een weideseizoen lang kunnen genieten van hun nieuw gefokte aanwinsten, vrolijk dartelend om hun moeder heen. Maar aan alles komt een eind en zo ook aan de zoogperiode. Voor de ervaren fokker zal het afspenen van een veulen een routineklusje zijn, terwijl een ander er behoorlijke kopzorgen van kan ondervinden. Laten we vooropstellen dat er wat afspenen betreft, meerdere wegen zijn die naar Rome leiden. Toch is het verstandig om eens stil te staan bij wat achtergronden en randvoorwaarden. Het afspenen is voor merrie en veulen een stressvolle periode, die vaak gepaard gaat met een bepaalde dip in de groei en ontwikkeling van het veulen. De kunst is om deze stress en ontwikkelingsdip tot een minimum te beperken. De grote vraag is natuurlijk: Hoe?

Proces van afspenen & gelijdelijke afname drinkfrequentie

Om die vraag te behandelen is het goed om even terug te grijpen naar de natuurlijke situatie. Onderzoek bij “wilde” paarden laat zien dat het natuurlijke proces van afspenen plaats vindt tussen de 9 en 10 maanden leeftijd, vooral variërend door het wel of niet opnieuw drachtig zijn van de merrie. Het betreft een geleidelijk proces. In de eerste dagen na de geboorte blijft moeder altijd dicht bij haar veulen en schermt ze haar veulen zelfs af van soortgenoten. Op deze manier ontstaat er een zeer hechte band tussen merrie en veulen. Het veulen drinkt wel 4 tot 7x per uur en de merrie laat haar veulen drinken totdat het verzadigd is. Rond de tweede maand neemt de frequentie en duur van drinkbuurten al behoorlijk af. Ook de samenstelling van de melk verandert al in de eerste weken. Vet- en eiwitgehaltes dalen, evenals de hoeveelheid calorieën.

De melkproductie neemt wel geleidelijk toe en piekt in de tweede maand, waarbij de merrie wel 12L per dag kan produceren. In de eerste maand is het veulen volledig afhankelijk van melk. Over de maanden heen gaat het veulen steeds meer vast voedsel opnemen en minder melk drinken. Richting het einde van de zoogperiode drink het veulen nog maar 1x per uur. Tot een maand of 7 bepaalt vooral het veulen de duur van een drinkbuurt en zal de merrie het drinken nagenoeg altijd toelaten. Daarna breekt meestal de periode aan dat de merrie initiatief neemt om drinkbuurten af te breken of te weigeren door weg te draaien of weg te lopen. Het natuurlijke proces van afspenen is dus een geleidelijk proces waarin zowel merrie als veulen bijdragen in het geleidelijk toenemen van de afstand tot elkaar en de drinkfrequentie.

2021-07-28-Nieuwsbericht-spenen-DKW-001

Ontwikkeling darmflora veulen

Parallel aan dit proces loopt de ontwikkeling van de darmflora van het veulen. Een veulen wordt geboren met een min of meer “steriel” maag-darmkanaal terwijl een volwassen paard een uitgebreide darmflora heeft om de vertering mogelijk te maken. De kolonisatie van het maag-darmkanaal met de benodigde bacteriën begint op het moment dat het veulen haar eerste bacteriën via de huid van het merrie uier binnenkrijgt. Deze flora wordt geleidelijk uitgebouwd naarmate het veulen meer vast voedsel op gaat nemen. In dit proces kopieert een veulen in grote mate het gedrag van de merrie. Op deze manier leert het geschikte voedingsbronnen te onderscheiden en selecteren. Ook dit proces is dus een geleidelijk proces waarin de merrie en veulen relatie erg belangrijk is.

In onze huidige paardenhouderij wordt het actief afspenen van de veulens vaak routinematig toegepast. Dit vanwege uiteenlopende redenen zoals:

  • Het veulen is verkocht en moet naar zijn nieuwe eigenaar
  • De merrie is moeilijk op conditie te houden
  • Veulens moeten naar een opfokbedrijf
  • De merrie moet weer worden uitgebracht in de sport, etc.

Toch is er lang niet altijd een noodzaak om een veulen actief af te spenen en wordt het soms gedaan “omdat we dat nou eenmaal altijd zo doen”. Het bovenstaande in ogenschouw nemende moeten we echter concluderen dat door het veulen vroegtijdig actief af te spenen verschillende processen behoorlijk worden verstoord. Al met al reden om onze routines als paardenhouders eens kritisch onder de loep te nemen en een bewustere afweging te maken over de voor- en nadelen van actief afspenen. Het zou maar zo eens kunnen zijn dat een veulen wat we bij de merrie laten lopen tot aan voltooiing van het natuurlijk proces van afspenen, ons veel beter bevalt.

Neem vrijblijvend contact op

Voor vragen, opmerkingen of meer informatie kunt u gemakkelijk direct contact opnemen.

Wij nemen zo snel mogelijk contact met u op.